(Vaticaan, 15 maart 2025)
Aan de patriarchen en grote aartsbisschoppen van de oosterse katholieke kerken
Aan alle bisschoppen en eparchen
Aan de voorzitters van de bisschoppenconferenties
Aan de voorzitters van de internationale bijeenkomsten van bisschoppenconferenties
Zaligheid, Eminentie, Eerwaarde Excellentie,
Beste broeder in Christus,
In een geest van verbondenheid en medeverantwoordelijkheid schrijf ik u en het heilige volk van God dat aan u is toevertrouwd over de uitvoeringsfase van de synode". Voor een synodale Kerk. Gemeenschap, deelname, zending ". De Heilige Vader hoopt dat deze fase, voorzien in de Apostolische Constitutie Episcopale gemeenschap (nr. 7, art. 19-21) speciale aandacht krijgt, zodat synodaliteit steeds meer wordt begrepen en beleefd als een wezenlijke dimensie van het gewone leven van lokale Kerken en van de Kerk als geheel.
Op 11 maart gaf de Heilige Vader zijn definitieve goedkeuring aan de start van een proces van begeleiding en evaluatie van de implementatiefase door het Secretariaat-Generaal van de Synode. Dit proces is gericht op de bisdommen en eparchieën, de bisschoppenconferenties en de hiërarchische structuren van de Oosterse katholieke kerken, evenals op hun continentale groeperingen, die ook de betrokkenheid zullen verzekeren van instituten van gewijd leven, genootschappen van apostolisch leven, lekenverenigingen, kerkelijke bewegingen en nieuwe gemeenschappen die op hun grondgebied aanwezig zijn. Het zal culmineren in de viering van een kerkelijke vergadering in het Vaticaan in oktober 2028. Voorlopig zijn er dus geen plannen voor het bijeenroepen van een nieuwe synode, maar wordt er gekozen voor een proces van consolidatie van het reeds afgelegde terrein.
Al in de Notitie bij de Definitief document Tijdens de XVI Gewone Algemene Vergadering van de Bisschoppensynode verklaarde de Heilige Vader dat het "deel uitmaakt van het gewone leergezag van de opvolger van Petrus en ik vraag dat het als zodanig wordt verwelkomd". Hij legde uit dat het niet strikt normatief is, maar dat het de Kerken niettemin verplicht tot het maken van coherente keuzes. In het bijzonder "worden de lokale Kerken en groepen van Kerken nu opgeroepen om in de verschillende contexten de gezaghebbende aanwijzingen toe te passen die vervat zijn in de Documentdoor middel van het onderscheidings- en besluitvormingsproces waarin de wet en de Document zelf".
Volgens deze aanwijzingen moet de uitvoeringsfase van de synode dus niet worden gezien als een eenvoudige "toepassing" van richtlijnen die van bovenaf komen, maar eerder als een proces van "ontvangst" van de oriëntaties die door de synode zijn geformuleerd. Definitief document op een manier die is aangepast aan lokale culturen en de behoeften van gemeenschappen. Tegelijkertijd is het nodig om als hele Kerk samen verder te gaan en de opvang in de verschillende kerkelijke contexten op elkaar af te stemmen. Dit is de reden voor het begeleidings- en evaluatieproces, dat op geen enkele manier afbreuk doet aan de verantwoordelijkheid van elke kerk.
In overeenstemming met Definitief documentHet doel is concreet uitdrukking te geven aan het vooruitzicht van de uitwisseling van gaven tussen Kerken en in de Kerk als geheel (vgl. nrs. 120-121). In de loop van de reis zal iedereen kunnen profiteren van de rijkdom en de creativiteit van de reizen die de plaatselijke Kerken hebben ondernomen en waarvan zij de vruchten plukken in hun territoriale groeperingen (provincies, bisschoppenconferenties, internationale bijeenkomsten van bisschoppenconferenties, enz.) Deze reis zal ook een gelegenheid zijn om samen de keuzes te evalueren die op lokaal niveau zijn gemaakt en om de vooruitgang te erkennen die is geboekt op het gebied van synodaliteit (vgl. nr. 9). Dankzij dit proces zal de Heilige Vader kunnen luisteren naar de oriëntaties die geldig worden geacht voor de hele Kerk en deze bevestigen (vgl. nrs. 12 en 131). Tenslotte vormt dit proces het kader waarin de vele initiatieven voor de uitvoering van de oriëntaties van de synode kunnen worden geplaatst, in het bijzonder de resultaten van het werk van de Studiegroepen en de bijdragen van de Commissie voor Canoniek Recht.
Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat de uitvoeringsfase een gelegenheid is om degenen die hun bijdrage hebben geleverd opnieuw te betrekken en om de vruchten van het luisteren van alle Kerken en van het onderscheidingsvermogen van de herders van de synodevergadering te herstellen: op deze manier zal de dialoog die al in de luisterfase is begonnen, worden voortgezet. Het proces zal gebruik maken van het werk van de synodale teams die bestaan uit presbyters, diakens, gewijde mannen en vrouwen en leken, begeleid door hun bisschop: zij zijn fundamentele instrumenten om het synodale leven van de lokale Kerken op een gewone manier te begeleiden. Daarom moeten bestaande teams worden versterkt en mogelijk vernieuwd, en moeten geschorste teams worden gereactiveerd en op passende wijze geïntegreerd. Dit proces zal ook bisdommen die tot nu toe minder betrokken zijn geweest bij de synodale reis de gelegenheid bieden om de nog niet voltooide stappen in te halen en zelf synodale teams te vormen. Ik nodig u uit om het secretariaat-generaal van de synode de samenstelling en de referenties van het synodale team van uw bisdom of eparchie mee te delen met behulp van het formulier dat u in de bijlage aantreft.
In deze context is de bijeenroeping van het Jubileum van de Synodale Teams en Participatieve Organen, dat zal plaatsvinden van 24 tot 26 oktober 2025, van bijzonder belang. Het zal een belangrijke gelegenheid zijn om de waarde van deze organen en de mensen die erin werken te erkennen en zo de inzet om een steeds meer synodale Kerk op te bouwen aan de horizon te plaatsen van de hoop die niet teleurstelt en die we vieren in het Jubileum.
De weg die de hele Kerk zal leiden naar de viering van de kerkelijke Assemblee in oktober 2028 zal zo uitgestippeld worden dat er voldoende en blijvende tijd is om te beginnen met de uitvoering van de aanwijzingen van de synode en om vervolgens belangrijke evaluatiebijeenkomsten te plannen:
- Maart 2025Aankondiging van het ondersteunings- en beoordelingsproces;
- Mei 2025Publicatie van het ondersteuningsdocument voor de implementatiefase, met richtlijnen voor de implementatie;
- Juni 2025 - december 2026Implementatie in lokale kerken en groepen van lokale kerken;
- 24-26 oktober 2025Jubileum van synode teams en medezeggenschapsorganen;
- eerste helft van 2027Evaluatiebijeenkomsten in de bisdommen en eparchieën;
- tweede helft van 2027Evaluatievergaderingen in nationale en internationale bisschoppenconferenties, oosterse hiërarchische structuren en andere groeperingen van kerken;
- eerste helft van 2028Continentale beoordelingsbijeenkomsten;
- Juni 2028publicatie van deInstrumentum laboris voor het werk van de kerkelijke vergadering in oktober 2028;
- Oktober 2028Vaticaanstad: viering van de kerkelijke vergadering.
Het secretariaat-generaal van de synode is al toegewijd aan het begeleiden en ondersteunen van de kerken op deze reis.
Zaligheid, Eminentie, Excellentie,
Met deze brief kondig ik het begin van deze reis aan voordat hij openbaar wordt gemaakt. Tot die tijd moet de informatie in deze brief als vertrouwelijk worden behandeld. Tussen nu en eind mei zullen we verdere mededelingen naar de kerken sturen met meer details over de methodologie en operationele details van het programma.
Zonder de steun van de diocesane en eparchiale bisschoppen zou een proces zoals hier beschreven ondenkbaar zijn. Ik wil daarom van deze gelegenheid gebruik maken om u, uw medewerkers en uw synode-team te bedanken voor uw inzet om een proces te bevorderen dat de Heilige Vader bijzonder na aan het hart ligt, voor wiens gezondheid we deze weken allemaal samen bidden.
Ik groet u broederlijk in de Heer en wens u en de Kerk die u leidt een vruchtbare reis naar Pasen toe.
Mario-kaart. Grech
Secretaris-generaal van de synode Algemeen secretariaat